Fransiyaning energetika giganti TotalEnergies Rossiyaning qutb mintaqasidagi eng yirik loyihalaridan biri bo'lgan "Arktik SPG 2" (suyultirilgan tabiiy gaz) tarkibidagi o'zining 10 foizlik ulushini to'liq topshirdi. Ushbu ulush Rossiyaning NOVATEK kompaniyasiga qarashli "NordLayn" sho'ba korxonasiga o'tkazildi va buning natijasida fransuz kompaniyasi loyiha aksiyadorlari qatoridan rasman chiqdi.
Garchi TotalEnergies aksiyadorlik maqomini yo'qotgan bo'lsa-da, kompaniya loyihaga kiritgan qariyb 1,3 milliard dollar miqdoridagi qarz mablag'larini kelajakda qaytarib olish huquqini o'zida saqlab qoldi. Biroq, bu ulkan summaning to'lab berilishi bevosita xalqaro sanksiyalarning bekor qilinishiga bog'liq. Ushbu kelishuv 2023-yilning noyabr oyida AQSh Moliya vazirligining Xorijiy aktivlarni nazorat qilish boshqarmasi (OFAC) tomonidan "Arktik SPG 2" loyihasiga nisbatan joriy etilgan qat'iy sanksiyalar ortidan amalga oshirildi. Sanksiyalar bosimi ostida NOVATEK o'z mijozlariga suyultirilgan gaz yetkazib berish bo'yicha fors-major holatini e'lon qilishga majbur bo'lgan edi.
Fransuz kapitalining chiqib ketishi natijasida Yamal-Nenets avtonom okrugidagi Gydan yarimorolida joylashgan ushbu yirik zavodning egalik tuzilmasi butunlay o'zgardi. Endilikda loyihaning nazorat paketi, ya'ni 60 foizi bevosita NOVATEK (shu jumladan yangi xaridor bo'lmish "NordLayn" korxonasi orqali) ixtiyorida jamlandi. Qolgan qismini esa Osiyo investorlari taqsimlab olgan: Xitoyning CNPC va CNOOC milliy korporatsiyalari hamda Yaponiyaning Mitsui va JOGMEC kompaniyalarini birlashtirgan "Japan Arctic LNG" konsorsiumi har biri 10 foizdan ulushga egalik qilmoqda.
Ulushlarni o'tkazish bo'yicha bitim Rossiya prezidenti Vladimir Putinning maxsus ruxsati bilan tasdiqlangan. Rasmiy Moskva G'arb tomonidan kiritilayotgan barcha cheklovlarni noqonuniy deb hisoblab, ularning bekor qilinishini talab qilib kelmoqda. Kreml bayonotlariga ko'ra, Yevropa bozorining rus gazidan voz kechishi qit'ani energiya ta'minotini diversifikatsiya qilish imkoniyatidan mahrum etadi va Qo'shma Shtatlarning qimmat energiya resurslariga mutlaq tobe qilib qo'yadi. Moliya bozoridagi ushbu yirik siljish xalqaro sanksiyalarning Rossiya energetika sektoridagi global hamkorlik arxitekturasini qanday qilib majburiy qayta qurayotganini yaqqol ko'rsatib turibdi.
