O'zbekistonning bosh kinostudiyasi bo'lgan "O‘zbekfilm" to'g'ridan-to'g'ri moliyaviy defolt xatariga yuz tutdi. Studiyaning barcha asosiy mol-mulki va yer maydonlari umumiy qiymati 22,9 million yevroga teng bo'lgan kredit majburiyati doirasida banklarga garovga topshirilgan. Agar qarzdorlik zudlik bilan qayta tuzilmasa (restrukturizatsiya qilinmasa), davlatning yirik madaniy aktivi kreditorlar ixtiyoriga o'tib ketish xavfi ostida turibdi.
Ushbu inqiroz davlat korxonalarini bozor mexanizmlariga moslashtirmasdan, ularni subsidiyalar va byudjet buyurtmalariga qaram qilib qo'yishning klassik oqibatidir. Boshqaruvning eskicha uslubi kinostudiyani nafaqat xalqaro bozorga chiqish imkoniyatidan mahrum qildi, balki uni oddiy operatsion xarajatlarni ham qoplay olmaydigan zaharli aktivga aylantirdi.
Soliq bosimi va auksion xatari
Kredit yuklamasidan tashqari, studiyaning davlat oldidagi soliq qarzdorligi 1 milliard so'mdan oshib ketgan. Likvidlikning mutlaq yetishmovchiligi sababli, yaqin 12 kun ichida kinostudiya balansidagi 12 ta avtomashina majburiy ijro doirasida ochiq auksion orqali sotilishi kutilmoqda. Bunga parallel ravishda, xodimlar oldida ish haqi bo'yicha shakllangan yirik qarzlar korxonaning ichki operatsion faoliyatini to'liq falaj holatiga keltirgan.
Tijoriy modelning qulashi
Madaniyat vazirining birinchi o'rinbosari hamda Kinematografiya agentligi direktori Jahongir Ahmedovning tan olishicha, "O‘zbekfilm" bugungi kunda o'zini o'zi saqlab qolish uchun har yili kamida 60 milliard so'mlik kafolatlangan davlat buyurtmasiga muhtoj. Mustaqil biznes modelining yo'qligi va bozor iqtisodiyoti mexanizmlariga o'tilmagani studiyani byudjet inyeksiyalariga to'liq tobe qilib qo'ygan. Endilikda jamoa oldida xususiy investitsiyalarni jalb etuvchi, zamonaviy korporativ boshqaruvga ega milliy kompaniya barpo etish vazifasi turibdi.
Agar Kinematografiya agentligi qisqa muddat ichida qattiq fiskal xarajatlarni qisqartirish va studiya aktivlarini tijoratlashtirish bo'yicha radikal qadamlarni tashlamasa, 22,9 million yevrolik garovga qo'yilgan mulk yuridik jihatdan kreditorlar tomonidan musodara qilinishi muqarrar bo'ladi.
