AQSh prezidenti Donald Tramp va Xitoy yetakchisi Si Szinpin sun'iy intellekt poygasi va uning xatarlari fonida muhim muzokaralar o'tkazishga tayyorgarlik ko'rmoqda. Vashington va Pekin texnologik raqobatga qaramay, global xavfsizlikka tahdid soluvchi favqulodda hodisalar bo'yicha tezkor aloqa mexanizmini yo'lga qo'yishni ko'rib chiqmoqda.
Favqulodda ogohlantirish mexanizmi va umumiy xavflar
AQSh moliya vaziri Skott Bessent Nyu-Yorkda Xitoy bosh vaziri o'rinbosari Xe Lifen bilan uchrashuvdan so'ng, tomonlar milliy xavfsizlikka daxldor AI hodisalari bo'yicha yangi ogohlantirish mexanizmini muhokama qilganini ma'lum qildi. Pekindagi Tsinxua universiteti eksperti Sun Chenxao va Vashington maslahatchilari kiberhujumlar, biologik tahdidlar hamda sun'iy intellekt agentlarining inson nazoratidan chiqib ketishi kabi yo'nalishlarda ikki davlat hamkorlik qilishi mumkinligini ta'kidlamoqda.
Eksport nazorati va yarimo'tkazgichlar cheklovi
Donald Tramp texnologik yetakchilikni AQShda saqlab qolish zarurligini uqtirib, chiplar eksportini cheklash siyosatini davom ettirmoqda. Mutaxassislarga ko'ra, muzokaralarda ushbu eksport cheklovlarining bekor qilinishi ehtimoldan yiroq. Biroq Nanyang texnologik universiteti professori Uill Kongning qayd etishicha, cheklovlar Xitoy hisoblash quvvatlarini biroz sekinlashtirgan bo'lsa-da, Xitoyning DeepSeek va Moonshot AI kabi modellari amerikalik raqobatchilari (OpenAI, Anthropic) bilan tenglasha olishini ko'rsatdi.
"Distillatsiya" ayblovlari va siyosiy to'siqlar
AQSh tomoni, xususan Anthropic kompaniyasi, Xitoy laboratoriyalarini Amerika modellaridan (jumladan Claude) intellektual salohiyatni noqonuniy o'zlashtirishda ("distillatsiya") ayblab kelmoqda. Pekin bu ayblovlarni rad etib, Amerika texnologiyalari Xitoyning muhim infratuzilmasiga xavf tug'dirayotganidan xavotir bildirmoqda. Tsinxua universiteti dekani Syao Syan ta'kidlaganidek, tomonlarning bir-birining texnologik yutug'iga milliy xavfsizlik tahdidi deb qarashi xavfsizlik bo'yicha hamkorlik maydonini toraytirsa-da, aynan shu kelishmovchiliklar muloqotni yanada zarur qilmoqda.
