O'zbekiston avtomobil bozorida 2026-yilning ortda qolgan yetti oyida jami sotuvlar 3,6 foizga qisqarib, 210,8 ming donani tashkil etdi. Avtomobil biznesi assotsiatsiyasi ma'lumotlariga ko'ra, bozor ketma-ket to'rtinchi oy pasayish dinamikasini namoyon etmoqda. Xususan, iyul oyida atigi 31,3 ming avtomobil realizatsiya qilinib, iyun oyiga nisbatan 4,7 foiz o'sish kuzatilgan bo'lsa-da, o'tgan yilning mos davriga nisbatan 30 foizlik keskin qulash qayd etilgan.
Ushbu qisqarish nafaqat iste'molchilar xarid qobiliyatining pasayishi, balki yillar davomida shakllangan bozor arxitekturasining tubdan o'zgarishi bilan izohlanadi. Tarixiy monopolist o'zining mutlaq ustunligini yo'qotayotgan bir paytda, Xitoy ishlab chiqaruvchilari va muqobil yig'uvchilar bozor ulushini tajovuzkorlik bilan egallamoqda.
Monopoliyaning qisqarishi
Yil davomida UzAuto Motorsning bozor ulushi 81,5 foizdan 74,6 foizgacha pasaydi. Faqatgina iyul oyining o'zida Chevrolet brendi o'z pozitsiyasini 3,6 foiz punktga yo'qotdi. Bu tendensiya xaridorlarning narx va sifat mutanosibligi bo'yicha muqobil takliflarga o'tayotganini hamda an'anaviy modellar qatorini inkor etayotganini ko'rsatadi. Ushbu fonda Chery brendi ham iyul oyida o'z ulushini 0,9 foiz punktga yo'qotgan.
Xitoy va xususiy kapital ekspansiyasi
Bunga javoban, ADM zavodining ulushi 11,3 foizdan 12,8 foizgacha o'sdi. Bunda Kia (+0,7 p.p.), Haval (+0,5 p.p.) va Changan (+0,3 p.p.) brendlarining savdosi asosiy drayver bo'ldi. Eng agressiv o'sishni BYD ko'rsatib, o'z ulushini 5,6 foizdan 10 foizgacha deyarli ikki barobar oshirdi. Natijada, Xitoy avtobrendlarining umumiy bozordagi ulushi o'tgan yildagi 11,6 foizdan 17,8 foizgacha ko'tarildi.
BYD va Kia iyul oyining o'zida bozor ulushini yana 1,8 foiz punktga (shuningdek, Haval 0,4 p.p. ga) oshirishi fonida, an'anaviy ishlab chiqaruvchilar oldida yig'ilib qolgan ombor zaxiralarini arzonlashtirish orqali marjani qurbon qilish yoki bozor ulushidan batamom ayrilish tanlovi qoladi.
